Şikayetçi:
Maviege Temizlik Hizmetleri İnsan Kaynakları Tabil . İnş. San. Tic. Ltd. Şti. - Medyatek Prodüksiyon Mühendislik Temizlik Hizmetleri San. Ve Tic. Ltd. Şti.
İhaleyi Yapan Daire:
Malatya Büyükşehir Belediyesi Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı
Başvuru Tarih ve Sayısı:
20.10.2014 / 35302
Başvuruya Konu İhale:
2014/98104 İhale Kayıt Numaralı "Belediye Birimlerinde Çalıştırılmak Üzere Destek Hizmet Alımı" İhalesi
Kurumca Yapılan İnceleme ve Değerlendirme:
Karar:
TOPLANTIYA KATILAN ÜYELER:
Başkan: Mahmut GÜRSES
Üyeler: II. Başkan Kazım ÖZKAN, Ali Kemal AKKOÇ, Ahmet ÖZBAKIR, Mehmet Zeki ADLI, Hasan KOCAGÖZ, Hamdi GÜLEÇ
BAŞVURU SAHİBİ:
Maviege Temizlik Hizmetleri İnsan Kaynakları Tabil. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. - Medyatek Prodüksiyon Mühendislik Temizlik Hizmetleri San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı,
Aşağı Öveçler Mah. 1322. Sok. No:39/4 Çankaya/ANKARA
İHALEYİ YAPAN İDARE:
Malatya Büyükşehir Belediye Başkanlığı Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı,
İnönü Mahallesi İnönü Caddesi No:182 44080 Yeşilyurt/MALATYA
BAŞVURUYA KONU İHALE:
2014/98104İhale Kayıt Numaralı “Belediye Birimlerinde Çalıştırılmak Üzere Destek Hizmet Alımı” İhalesi
KURUMCA YAPILAN İNCELEME:
Malatya Büyükşehir Belediye Başkanlığı Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı tarafından 15.09.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan “Belediye Birimlerinde Çalıştırılmak Üzere Destek Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Maviege Temizlik Hizmetleri İnsan Kaynakları Tabil. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. - Medyatek Prodüksiyon Mühendislik Temizlik Hizmetleri San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından 30.09.2014 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 10.10.2014 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 20.10.2014 tarih ve 35302 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 10.10.2014 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2014/3095 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
KARAR:
Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,
1) 4857 sayılı İş Kanunu’nun “Engelli ve Eski Hükümlü Çalıştırma Zorunluluğu” başlıklı 30’uncu maddesi düzenlemesine istinaden yüklenici firmaların engelli işçi çalıştırmasının zorunlu olduğu, 4857 ve 4734 sayılı Kanun hükümleri doğrultusunda tekliflerini oluşturdukları, ihalenin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na göre yapıldığı ancak işin ifasında bağlayıcı kanunların 4857 sayılı İş Kanunu ve 4735 sayılı Kamu Sözleşmeleri Kanunu olduğu, Çalışma Bakanlığı’nın zorunlu sayıda engelli personel çalıştırma yükümlülüğünü yerine getirmeyen yüklenicilere karşı yaptırımlarının açık olduğu, konuya ilişkin Danıştay kararlarının da bu doğrultuda olduğunun Kurul kararlarından görüldüğü, engelli personel çalıştırılmasına yönelik işçilik maliyet hesabının yapılarak ihalenin karara bağlanması gerektiği,
2) İhale kararının kendilerine tebliğ edildikten sonra 30.09.2014 tarihinde ihale makamına şikayet başvurusunda bulunulduğu, ancak başvuru cevaplanmadan yasal itirazen şikayet ve dava haklarının kullanılması beklenilmeden anılan ihaleye ilişkin sözleşme imzalandığı, süre yönünden usulsüz imzalanan sözleşmenin iptal edilmesi gerektiği, iddialarına yer verilmiştir.
A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir:
1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:
Şikayete konu ihale Malatya Büyükşehir Belediye Başkanlığı Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı’nın “Belediye Birimlerinde Çalıştırılmak Üzere Destek Hizmet Alımı” işi olup işe ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;
a) Adı: Belediye Birimlerinde Çalıştırılmak Üzere Destek Hizmet Alımı
b) Miktarı ve türü: 555 personel ile belediye birimlerine destek hizmet alımıdır.”düzenlemesi,
Aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:
25.3.1. İşin süresi ve personel sayısı dikkate alınarak ilgili mevzuatına göre hesaplanacak işçilik ücreti:
- 6 Proje Yöneticisi için aylık brüt asgari ücretin %150 fazlası olarak hesaplanan ücretler,
- 25 I. Grup Mühendis için aylık brüt asgari ücretin %130 fazlası olarak hesaplanan ücretler,
- 10 II. Grup Mühendis için aylık brüt asgari ücretin %105 fazlası olarak hesaplanan ücretler,
- 15 Proje Uzmanı için aylık brüt asgari ücretin %100 fazlası olarak hesaplanan ücretler,
- 1 Diş Hekimi için aylık brüt asgari ücretin %90 fazlası olarak hesaplanan ücretler,
- 3 Proje Kontrol Elemanı için aylık brüt asgari ücretin %75 fazlası olarak hesaplanan ücretler,
- 30 Usta için aylık brüt asgari ücretin %70 fazlası olarak hesaplanan ücretler,
- 45 İdari Personel için aylık brüt asgari ücretin %60 fazlası olarak hesaplanan ücretler,
- 35 Tekniker için aylık brüt asgari ücretin %60 fazlası olarak hesaplanan ücretler,
- 25 Şöför için aylık brüt asgari ücretin %50 fazlası olarak hesaplanan ücretler,
- 30 Usta Yardımcısı için aylık brüt asgari ücretin %50 fazlası olarak hesaplanan ücretler,
- 30 Teknisyen için aylık brüt asgari ücretin %50 fazlası olarak hesaplanan ücretler,
- 200 Büro Elemanı için aylık brüt asgari ücretin %40 fazlası olarak hesaplanan ücretler,
- 100 Hizmetli için aylık brüt asgari ücretin %25 fazlası olarak hesaplanan ücretler,
- 6 Proje Yöneticisi için toplam 36 gün Ulusal Bayram ve Resmi Tatil Günleri çalışması öngörülmüş olup, 4857 sayılı İş Kanununun 47. maddesine göre brüt asgari ücretin %150 fazlası üzerinden hesaplanan ücretler,
- 25 I. Grup Mühendis için toplam 150 gün Ulusal Bayram ve Resmi Tatil Günleri çalışması öngörülmüş olup, 4857 sayılı İş Kanununun 47. maddesine göre brüt asgari ücretin %130 fazlası üzerinden hesaplanan ücretler,
- 10 I. Grup Mühendis için toplam 60 gün Ulusal Bayram ve Resmi Tatil Günleri çalışması öngörülmüş olup, 4857 sayılı İş Kanununun 47. maddesine göre brüt asgari ücretin %105 fazlası üzerinden hesaplanan ücretler,
- 15 Proje Uzmanı için toplam 90 gün Ulusal Bayram ve Resmi Tatil Günleri çalışması öngörülmüş olup, 4857 sayılı İş Kanununun 47. maddesine göre brüt asgari ücretin %100 fazlası üzerinden hesaplanan ücretler,
- 1 Diş Hekimi için toplam 6 gün Ulusal Bayram ve Resmi Tatil Günleri çalışması öngörülmüş olup, 4857 sayılı İş Kanununun 47. maddesine göre brüt asgari ücretin %90 fazlası üzerinden hesaplanan ücretler,
- 3 Proje Kontrol Elemanı için toplam 18 gün Ulusal Bayram ve Resmi Tatil Günleri çalışması öngörülmüş olup, 4857 sayılı İş Kanununun 47. maddesine göre brüt asgari ücretin %75 fazlası üzerinden hesaplanan ücretler,
- 30 Usta için toplam 180 gün Ulusal Bayram ve Resmi Tatil Günleri çalışması öngörülmüş olup, 4857 sayılı İş Kanununun 47. maddesine göre brüt asgari ücretin %70 fazlası üzerinden hesaplanan ücretler,
- 45 İdari Personel için toplam 270 gün Ulusal Bayram ve Resmi Tatil Günleri çalışması öngörülmüş olup, 4857 sayılı İş Kanununun 47. maddesine göre brüt asgari ücretin %60 fazlası üzerinden hesaplanan ücretler,
- 35 Tekniker için toplam 210 gün Ulusal Bayram ve Resmi Tatil Günleri çalışması öngörülmüş olup, 4857 sayılı İş Kanununun 47. maddesine göre brüt asgari ücretin %60 fazlası üzerinden hesaplanan ücretler,
- 25 Şoför için toplam 150 gün Ulusal Bayram ve Resmi Tatil Günleri çalışması öngörülmüş olup, 4857 sayılı İş Kanununun 47. maddesine göre brüt asgari ücretin %50 fazlası üzerinden hesaplanan ücretler,
- 30 Usta Yardımcısı için toplam 180 gün Ulusal Bayram ve Resmi Tatil Günleri çalışması öngörülmüş olup, 4857 sayılı İş Kanununun 47. maddesine göre brüt asgari ücretin %50 fazlası üzerinden hesaplanan ücretler,
- 30 Teknisyen için toplam 180 gün Ulusal Bayram ve Resmi Tatil Günleri çalışması öngörülmüş olup, 4857 sayılı İş Kanununun 47. maddesine göre brüt asgari ücretin %50 fazlası üzerinden hesaplanan ücretler,
- 200 Büro Elemanı için toplam 1200 gün Ulusal Bayram ve Resmi Tatil Günleri çalışması öngörülmüş olup, 4857 sayılı İş Kanununun 47. maddesine göre brüt asgari ücretin %40 fazlası üzerinden hesaplanan ücretler,
- 100 Hizmetli için toplam 600 gün Ulusal Bayram ve Resmi Tatil Günleri çalışması öngörülmüş olup, 4857 sayılı İş Kanununun 47. maddesine göre brüt asgari ücretin %25 fazlası üzerinden hesaplanan ücretler,
- 6 Proje Yöneticisi için toplam 420 saat fazla çalışma öngörülmüş olup, 4857 sayılı İş Kanununun 41. maddesine göre brüt asgari ücretin %150 fazlası üzerinden hesaplanarak yapılacak ödemeler
- 25 I. Grup Mühendis için toplam 1750 saat fazla çalışma öngörülmüş olup, 4857 sayılı İş Kanununun 41. maddesine göre brüt asgari ücretin %130 fazlası üzerinden hesaplanarak yapılacak ödemeler,
- 10 II. Grup Mühendis için toplam 700 saat fazla çalışma öngörülmüş olup, 4857 sayılı İş Kanununun 41. maddesine göre brüt asgari ücretin %105 fazlası üzerinden hesaplanarak yapılacak ödemeler,
- 15 Proje Uzmanı için toplam 1050 saat fazla çalışma öngörülmüş olup, 4857 sayılı İş Kanununun 41. maddesine göre brüt asgari ücretin %100 fazlası üzerinden hesaplanarak yapılacak ödemeler,
- 1 Diş Hekimi için toplam 70 saat fazla çalışma öngörülmüş olup, 4857 sayılı İş Kanununun 41. maddesine göre brüt asgari ücretin %90 fazlası üzerinden hesaplanarak yapılacak ödemeler,
- 3 Proje Kontrol Elemanı için toplam 210 saat fazla çalışma öngörülmüş olup, 4857 sayılı İş Kanununun 41. maddesine göre brüt asgari ücretin %75 fazlası üzerinden hesaplanarak yapılacak ödemeler,
- 30 Usta için toplam 2100 saat fazla çalışma öngörülmüş olup, 4857 sayılı İş Kanununun 41. maddesine göre brüt asgari ücretin %70 fazlası üzerinden hesaplanarak yapılacak ödemeler,
- 45 İdari Personel için toplam 3150 saat fazla çalışma öngörülmüş olup, 4857 sayılı İş Kanununun 41. maddesine göre brüt asgari ücretin %60 fazlası üzerinden hesaplanarak yapılacak ödemeler,
- 35 Tekniker için toplam 2450 saat fazla çalışma öngörülmüş olup, 4857 sayılı İş Kanununun 41. maddesine göre brüt asgari ücretin %60 fazlası üzerinden hesaplanarak yapılacak ödemeler,
- 25 Şoför için toplam 1750 saat fazla çalışma öngörülmüş olup, 4857 sayılı İş Kanununun 41. maddesine göre brüt asgari ücretin %50 fazlası üzerinden hesaplanarak yapılacak ödemeler,
- 30 Usta Yardımcısı için toplam 2100 saat fazla çalışma öngörülmüş olup, 4857 sayılı İş Kanununun 41. maddesine göre brüt asgari ücretin %50 fazlası üzerinden hesaplanarak yapılacak ödemeler,
- 30 Teknisyen için toplam 2100 saat fazla çalışma öngörülmüş olup, 4857 sayılı İş Kanununun 41. maddesine göre brüt asgari ücretin %50 fazlası üzerinden hesaplanarak yapılacak ödemeler,
- 200 Büro Elemanı için toplam 14000 saat fazla çalışma öngörülmüş olup, 4857 sayılı İş Kanununun 41. maddesine göre brüt asgari ücretin %40 fazlası üzerinden hesaplanarak yapılacak ödemeler,
- 100 Hizmetli için toplam 7000 saat fazla çalışma öngörülmüş olup, 4857 sayılı İş Kanununun 41. maddesine göre brüt asgari ücretin %25 fazlası üzerinden hesaplanarak yapılacak ödemeler,
25.3.2. Yemek ve yol giderleri:
Yemek bedelinin günlük brüt tutarı 10,00 TL ve aylık gün sayısı 26 gün olarak hesaplanacaktır. Hak ediş ödemelerinde yemek ücreti personelin çalıştığı gün esas alınarak hesaplanacak ve yükleniciye ödenecektir. Yüklenici yemek ücretini ücret bordrosunda gösterecektir. Yol ücreti verilmeyecektir.
25.3.3. Bu madde boş bırakılmıştır.
25.3.4. Diğer giderler:
İhale ve sözleşmeye ilişkin damga vergileri, Kamu İhale Kurumu payı, kıdem ve ihbar tazminatları ve bu nitelikteki genel giderler % 4 sözleşme giderleri ve genel giderlere dahil kabul edilecektir ve teklif fiyata dahildir. Yüklenici tarafından yapılacak veya yaptırılacak risk değerlendirme çalışmasının giderleri ve alınacak her türlü iş güvenliği önlemleri ile iş güvenliği eğitimleri giderleri teklif fiyata dahildir.
25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.
25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.
Bu işte çalıştırılacak personel sayısı 555'tir. Personelin kısa vadeli sigorta prim oranları %2,0 olarak tespit edilmiştir.” düzenlemesinin yer aldığı,
İşe ait Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşe başlama tarihi 01.10.2014; işi bitirme tarihi 31.12.2014” olarak belirtildiği,
Birim fiyat teklif cetvelinin ise aşağıdaki şekilde düzenlendiği görülmüştür.
BİRİM FİYAT TEKLİF CETVELİ
İhale kayıt numarası :2014/98104
A1
B2
Sıra No
İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması3
Miktarı
Teklif Edilen4 Birim Fiyat
Tutarı
Birimi
İşçi sayısı
Ay/gün/saat
1
Proje Yöneticisi Aylık Ücret
ay
6
3
2
I. Grup Mühendis Aylık Ücret
ay
25
3
3
II. Grup Mühendis Aylık Ücret
ay
10
3
4
Proje Uzmanı Aylık Ücret
ay
15
3
5
Diş Hekimi Aylık Ücret
ay
1
3
6
Proje Kontrol Elemanı Aylık Ücret
ay
3
3
7
Usta Aylık Ücret
ay
30
3
8
İdari Personel Aylık Ücret
ay
45
3
9
Tekniker Aylık Ücret
ay
35
3
10
Şöför Aylık Ücret
ay
25
3
11
Usta Yardımcısı Aylık Ücret
ay
30
3
12
Teknisyen Aylık Ücret
ay
30
3
13
Büro Elemanı Aylık Ücret
ay
200
3
14
Hizmetli Aylık Ücret
ay
100
3
I. ARA TOPLAM (K.D.V Hariç)5
Sıra No
İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 6
Birimi
Miktarı
Teklif Edilen4Birim Fiyat
Tutarı
1
Proje Yöneticisi Ulusal Bayram ve Resmi Tatil Günleri Çalışma Ücreti
gün
36
2
I. Grup Mühendis Ulusal Bayram ve Resmi Tatil Günleri Çalışma Ücreti
gün
150
3
II. Grup Mühendis Ulusal Bayram ve Resmi Tatil Günleri Çalışma Ücreti
gün
60
4
Proje Uzmanı Ulusal Bayram ve Resmi Tatil Günleri Çalışma Ücreti
gün
90
5
Diş Hekimi Ulusal Bayram ve Resmi Tatil Günleri Çalışma Ücreti
gün
6
6
Proje Kontrol Elemanı Ulusal Bayram ve Resmi Tatil Günleri Çalışma Ücreti
gün
18
7
Usta Ulusal Bayram ve Resmi Tatil Günleri Çalışma Ücreti
gün
180
8
İdari Personel Ulusal Bayram ve Resmi Tatil Günleri Çalışma Ücreti
gün
270
9
Tekniker Ulusal Bayram ve Resmi Tatil Günleri Çalışma Ücreti
gün
210
10
Şöför Ulusal Bayram ve Resmi Tatil Günleri Çalışma Ücreti
gün
150
11
Usta Yardımcısı Ulusal Bayram ve Resmi Tatil Günleri Çalışma Ücreti
gün
180
12
Teknisyen Ulusal Bayram ve Resmi Tatil Günleri Çalışma Ücreti
gün
180
13
Büro Elemanı Ulusal Bayram ve Resmi Tatil Günleri Çalışma Ücreti
gün
1.200
14
Hizmetli Ulusal Bayram ve Resmi Tatil Günleri Çalışma Ücreti
gün
600
15
Proje Yöneticisi Fazla Çalışma Ücreti
saat
420
16
I. Grup Mühendis Fazla Çalışma Ücreti
saat
1.750
17
II. Grup Mühendis Fazla Çalışma Ücreti
saat
700
18
Proje Uzmanı Fazla Çalışma Ücreti
saat
1.050
19
Diş Hekimi Fazla Çalışma Ücreti
saat
70
20
Proje Kontrol Elemanı Fazla Çalışma Ücreti
saat
210
21
Usta Fazla Çalışma Ücreti
saat
2.100
22
İdari Personel Fazla Çalışma Ücreti
saat
3.150
23
Tekniker Fazla Çalışma Ücreti
saat
2.450
24
Şöför Fazla Çalışma Ücreti
saat
1.750
25
Usta Yardımcısı Fazla Çalışma Ücreti
saat
2.100
26
Teknisyen Fazla Çalışma Ücreti
saat
2.100
27
Büro Elemanı Fazla Çalışma Ücreti
saat
14.000
28
Hizmetli Fazla Çalışma Ücreti
saat
7.000
II. ARA TOPLAM (K.D.V. Hariç)7
TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)
17.09.2014 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 8 isteklinin katıldığı, 6 isteklinin teklif verdiği, başvuru sahibi Maviege Temizlik Hizmetleri İns. Kay. Gıda İnş. San. Tic. Ltd. Şti. - Medyatek Prob. Müh. Tem. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı ile NKS Temizlik Gıda Yem. Bil. İşl. Tur. Taş. ve Öz. Sağ. Hiz. Tic. Ltd. Şti. - Hazar Kömür Taah. Sağ Tem. Gıda. Hay. Turz Nak. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın tekliflerinin, teklif bedelleri teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetinin altında olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı,
Eşit teklife sahip 2 istekliden ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibini belirlemek amacıyla Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tekliflerin eşit olması” başlıklı 63’üncü maddesinin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin sadece fiyat esasına göre belirlendiği ihalelerde, birden fazla istekli tarafından teklif edilen fiyatın en düşük fiyat olması durumunda; ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesinde;
a) Vergi matrahının/mali zararın net satışlar tutarına oranının büyüklüğü,
b) İsteklinin ve istekli tarafından söz konusu ihalede tüzel kişiliğinin yarısından fazla hissesine sahip ortağına ait iş deneyim belgesi kullanılmış ise bu ortağının, ihale ilan/davet tarihi itibariyle yüklenimlerinde bulunan ve Kanuna göre sözleşmeye bağlanmış olan hizmet işlerine ait sözleşme tutarları toplamının düşüklüğü,
c) İsteklinin korumalı iş yerine sahip olması,
ç) Faaliyet süresinin uzunluğu,
kriterleri, sırayla dikkate alınır. Buna göre, üst sırada belirtilen kritere göre eşitliğin bozulmaması durumunda sonraki kritere başvurulur.”düzenlemesi doğrultusunda söz konusu isteklilere ait vergi matrahlarının incelendiği ve yapılan bu inceleme neticesinde ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibinin ÇEİP Gıda Paz. Turz. Danş. İnş. Temz. İth. İhr. San. Tic. Ltd. Şti. - Önar Araş. Yön. Danş. İns. Kay. Temz. Gıda İnş. Turz. Taş. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin ise Mirel Sos. Hizm. Prod. İns. Kay. Gıda İnş. Taş. San. ve Tic. Ltd. Şti. olarak belirlendiği ihale komisyonu kararı ve eklerinden anlaşılmıştır.
İhale ilan tarihi (18.08.2014) itibari ile yürürlükte bulunan Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.28’inci maddesinde “78.28. İstekliler tekliflerini hazırlarken 4857 sayılı İş Kanunun ilgili maddelerinde düzenlenen sorumluluk çerçevesinde engelli işçi çalıştıracaklarını beyan etseler dahi, tekliflerin eşit koşullarda değerlendirilmesini sağlamak amacıyla tekliflerin değerlendirilmesinde bu durum dikkate alınmayacak, bütün istekliler tekliflerini olağan işçilik bedelleri üzerinden vereceklerdir. Ancak işin yürütümü sırasında yüklenicinin engelli işçi çalıştırması durumunda, yükleniciye fazla ödeme yapılmasını engellemek amacıyla 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar gereğince, engelli işçi çalıştırma nedeniyle Hazine tarafından karşılanan prim tutarı, idarece yüklenicinin hakedişinden kesilecektir.” açıklaması yer almaktadır.
Aynı Tebliğ’in 78.29’uncu maddesinde personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, sözleşme gideri ve genel giderler dâhil toplam asgari işçilik maliyetinin altında işçilik bedeli sunan isteklilerin tekliflerinin, ihale dokümanına aykırı teklif sunulduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılacağı belirtilmiştir.
Şikâyet konusu ihaleye ait İdari Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değer hesaplar.
33.2. İhale, Kanunun 38 inci maddesinde öngörülen açıklama istenmeksizin ekonomik açıdan en avantajlı teklif üzerinde bırakılacaktır. İhale üzerinde bırakılan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması durumunda kesin teminat 40.1 maddede yer alan hüküm uyarınca hesaplanan tutar üzerinden alınır. ”düzenlemelerine yer verilmiştir.
4857 sayılı İş Kanunu’nun “Engelli ve eski hükümlü çalıştırma zorunluluğu” başlıklı 30’uncu maddesinde “İşverenler, elli veya daha fazla işçi çalıştırdıkları özel sektör işyerlerinde yüzde üç engelli, kamu işyerlerinde ise yüzde dört engelli ve yüzde iki eski hükümlü işçiyi veya 21/6/1927 tarihli ve 1111 sayılı Askerlik Kanunu veya 16/6/1927 tarihli ve 1076 sayılı Yedek Subaylar ve Yedek Askeri Memurlar Kanunu kapsamına giren ve askerlik hizmetini yaparken 12/4/1991 tarihli ve 3713 sayılı Terörle Mücadele Kanununun 21 inci maddesinde sayılan terör olaylarının sebep ve tesiri sonucu malul sayılmayacak şekilde yaralananları meslek, beden ve ruhi durumlarına uygun işlerde çalıştırmakla yükümlüdürler. Aynı il sınırları içinde birden fazla işyeri bulunan işverenin bu kapsamda çalıştırmakla yükümlü olduğu işçi sayısı, toplam işçi sayısına göre hesaplanır.
Bu kapsamda çalıştırılacak işçi sayısının tespitinde belirli ve belirsiz süreli iş sözleşmesine göre çalıştırılan işçiler esas alınır. Kısmi süreli iş sözleşmesine göre çalışanlar, çalışma süreleri dikkate alınarak tam süreli çalışmaya dönüştürülür. Oranın hesaplanmasında yarıma kadar kesirler dikkate alınmaz, yarım ve daha fazla olanlar tama dönüştürülür. İşyerinin işçisi iken engelli hâle gelenlere öncelik tanınır.
Özel sektör işverenlerince bu madde kapsamında çalıştırılan 17/7/1964 tarihli ve 506 sayılı Sosyal Sigortalar Kanununa tabi engelli sigortalılar ile 1/7/2005 tarihli ve 5378 sayılı Kanunun 14 üncü maddesinde belirtilen korumalı işyerlerinde çalıştırılan engelli sigortalıların, aynı Kanunun 72 nci ve 73 üncü maddelerinde sayılan ve 78 inci maddesiyle belirlenen prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigorta primine ait işveren hisselerinin tamamı, kontenjan fazlası engelli çalıştıran, yükümlü olmadıkları halde engelli çalıştıran işverenlerin bu şekilde çalıştırdıkları her bir engelli için prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigorta primine ait işveren hisselerinin yüzde ellisi Hazinece karşılanır. İşveren hissesine ait primlerin Hazinece karşılanabilmesi için işverenlerin çalıştırdıkları sigortalılarla ilgili olarak 506 sayılı Kanun uyarınca aylık prim ve hizmet belgelerinin yasal süresi içerisinde Sosyal Güvenlik Kurumuna verilmesi ve sigortalıların tamamına ait sigorta primlerinin sigortalı hissesine isabet eden tutarı ile Hazinece karşılanmayan işveren hissesine ait tutarın ödenmiş olması şarttır. Bu fıkraya göre işveren tarafından ödenmesi gereken primlerin geç ödenmesi halinde, Hazinece Sosyal Güvenlik Kurumuna yapılacak ödemenin gecikmesinden kaynaklanan gecikme zammı, işverenden tahsil edilir. Hazinece karşılanan prim tutarları gelir ve kurumlar vergisi uygulamalarında gider veya maliyet unsuru olarak dikkate alınmaz. Bu fıkrada düzenlenen teşvik, kamu idareleri hariç 506 sayılı Kanun kapsamındaki sigortalılara ilişkin matrah ve oranlar üzerinden olmak üzere, 506 sayılı Kanunun geçici 20 nci maddesi kapsamındaki sandıkların statülerine tabi personeli için de uygulanır. Bu fıkranın uygulanmasına ilişkin usul ve esaslar Maliye Bakanlığı ile Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ve Hazine Müsteşarlığı tarafından müştereken belirlenir.
Bu maddeye aykırılık hallerinde 101 inci madde uyarınca tahsil edilecek cezalar, engellilerin ve eski hükümlülerin kendi işini kurmaları, engellinin iş bulmasını sağlayacak destek teknolojileri, engellinin işe yerleştirilmesi, işe ve işyerine uyumunun sağlanması ve bu gibi projelerde kullanılır. Tahsil edilen cezaların kullanımına ilişkin hususlar, Türkiye İş Kurumunun koordinatörlüğünde, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı Çalışma Genel Müdürlüğü ile İş Sağlığı ve Güvenliği Genel Müdürlüğü, Aile ve Sosyal Politikalar Bakanlığı Engelli ve Yaşlı Hizmetleri Genel Müdürlüğü, Adalet Bakanlığı Ceza ve Tevkif Evleri Genel Müdürlüğü, en çok işçi ve işvereni temsil eden üst kuruluşların ve en çok engelliyi temsil eden üst kuruluşun birer temsilcisinden oluşan komisyon tarafından karara bağlanır. Komisyonun çalışma usul ve esasları Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığınca çıkarılan yönetmelikle düzenlenir.
Eski hükümlü çalıştırılmasında, kanunlardaki kamu güvenliği ile ilgili hizmetlere ilişkin özel hükümler saklıdır.”hükmü,
Aynı Kanun’un “Engelli ve eski hükümlü çalıştırma zorunluluğuna aykırılık” başlıklı 101’inci maddesinde “Bu Kanunun 30 uncu maddesindeki hükümlere aykırı olarak engelli ve eski hükümlü çalıştırmayan işveren veya işveren vekiline çalıştırmadığı her engelli ve eski hükümlü ve çalıştırmadığı her ay için binyediyüz Türk Lirası idari para cezası verilir. Kamu kuruluşları da bu para cezasından hiçbir şekilde muaf tutulamaz.” hükmü yer almaktadır.
25.12.2013 tarihli ve 28862 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu İhale Genel Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ’in 3’üncü maddesinde “Aynı Tebliğin 78.27 nci maddesinden sonra gelmek üzere aşağıdaki madde eklenmiştir.
“78.28. İstekliler tekliflerini hazırlarken 4857 sayılı İş Kanunun ilgili maddelerinde düzenlenen sorumluluk çerçevesinde engelli işçi çalıştıracaklarını beyan etseler dahi, tekliflerin eşit koşullarda değerlendirilmesini sağlamak amacıyla tekliflerin değerlendirilmesinde bu durum dikkate alınmayacak, bütün istekliler tekliflerini olağan işçilik bedelleri üzerinden vereceklerdir. Ancak işin yürütümü sırasında yüklenicinin engelli işçi çalıştırması durumunda, yükleniciye fazla ödeme yapılmasını engellemek amacıyla 4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar gereğince, engelli işçi çalıştırma nedeniyle Hazine tarafından karşılanan prim tutarı, idarece yüklenicinin hakedişinden kesilecektir.” açıklaması yer almaktadır.
Danıştay 13. Dairesi’nin 09.06.2014 tarihli ve E:2014/481 sayılı kararı ile 25.12.2013 tarihli ve 28862 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanarak yürürlüğe giren Kamu İhale Genel Tebliğinde Değişiklik Yapılmasına Dair Tebliğ’in 3’üncü maddesine ilişkin olarak yürütmenin durdurulmasına karar verilmiştir. Buna göre, 4857 sayılı İş Kanunu'nun 30’uncu maddesi uyarınca, aynı il sınırları içinde elli veya daha fazla işçi çalıştıran özel sektör işverenlerinin, çalıştırdıkları toplam işçi sayısının %3’ü oranında engelli işçi çalıştırmalarının zorunlu olduğu, ihaleye katılan isteklilerin Kanun’un kendilerine tanıdığı hak kapsamında tekliflerini oluşturmasına engel bulunmadığı anlaşılmıştır.
İnceleme konusu ihaleye ait İdari Şartname’nin yukarıda aktarılan düzenlemesi çerçevesinde ihale ilan tarihi itibari ile yürürlükte bulunan mevzuat doğrultusunda KİK işçilik hesaplama modülü kullanılarak yapılan hesaplama neticesinde teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti 4.986.959,24 TL’dir.
İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil giderler” başlıklı 25’inci maddesinde engelli personel çalışmasına ilişkin herhangi bir düzenlemeye yer verilmediği, incelenen ihalede 555 personel çalıştırılacağı, dolayısıyla çalıştırılacak engelli personel alt sınırının 4857 sayılı İş Kanunu’nun ilgili maddelerinde yer alan hükümlere göre 17 kişi (555 kişi x %3 = 16,65 yuvarlama sonucu) olduğu, ihale konusu iş kapsamında 11 farklı ücret grubunda 555 personel çalıştırılacak olmakla birlikte 4857 sayılı İş Kanunu’nun 30’uncu maddesi hükmü çerçevesinde prime esas kazanç alt sınırı üzerinden hesaplanan sigorta primine ait işveren hisselerinin tamamının Hazinece karşılanacağı dikkate alındığında, ihale konusu işte 4857 sayılı İş Kanunu’nun ilgili maddelerinde düzenlenen sorumluluk çerçevesinde engelli işçi çalıştırılması halinde prime esas kazanç alt sınırı esas alınarak yapılan hesaplamada (01.07.2014-31.12.2014 tarihleri arasında geçerli olan brüt asgari ücret 1.134,00 TL) Hazine tarafından karşılanan prim tutarının kişi başı 232,47 TL olduğu, %4 sözleşme gideri, istihdam edilecek engelli personel sayısı ve işin süresi dikkate alındığında Hazine tarafından karşılanacak toplam prim tutarının 12.330,27 TL (232,47 TL x % 4 =241,77 TL x 17 kişi x (01.10.2014- 31.12.2014) 3 ay) olduğu, bu bedelin de KİK işçilik hesaplama modülü kullanılarak yapılan hesaplama neticesinde bulunan teklif edilmesi gereken toplam işçilik maliyetinden düşülmesi halinde (4.986.959,24 TL - 12.330,27 TL) teklif edilmesi gereken toplam asgari işçilik maliyetinin 4.974.628,97 TL olduğu, başvuru sahibinin 4.974.629,06 TL tutarındaki toplam teklif bedelinin ise bu tutarın üzerinde olduğu görüldüğünden başvuru sahibi Maviege Temizlik Hizmetleri İns. Kay. Gıda İnş. San. Tic. Ltd. Şti. - Medyatek Prob. Müh. Tem. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın teklifinin değerlendirmeye alınması gerektiği sonucuna varılmış, başvuru sahibinin iddiası yerinde görülmüştür.
2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:
İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında “İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez.” hükmü ve İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğin “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında ise “…İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikayet başvurusunun incelenmesinde idareye başvuru konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz.” açıklaması gereğince idareye şikâyet başvurusunda yer verilmeyen söz konusu iddianın itirazen şikâyet kapsamında değerlendirilmesi mümkün olmamakla beraber,
Şikayete konu ihalede ihale komisyonu kararının 19.09.2014 tarihinde alındığı, komisyon kararının başvuru sahibine 19.09.2014 tarihinde iadeli taahhütlü olarak posta yolu ile gönderildiği, “adresten ayrılma-iade” gerekçesi ile 25.09.2014 tarihinde idareye iade edildiği, idarenin ihale üzerinde bırakılan istekliyi 29.09.2014 tarihinde sözleşme imzalamaya davet ettiği, başvuru sahibi tarafından 30.09.2014 tarihinde idareye şikayet başvurusunda bulunulduğu, idare tarafından 30.09.2014 tarihinde ihale üzerinde bırakılan istekli ile sözleşme imzalandığı görülmüştür.
4734 sayılı kamu İhale Kanunu’nun “Kesinleşen ihale kararının bildirilmesi” başlıklı 41’inci maddesinde “İhale sonucunun bütün isteklilere bildirilmesi” başlıklı 41’inci maddesinde “İhale sonucunun bütün isteklilere bildiriminden itibaren; 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün geçmedikçe sözleşme imzalanamaz.” hükmü yer almakta olup, idare tarafından kesinleşen ihale komisyonu kararının bütün isteklilere bildirilmesi beklenilmeden 30.09.2014 tarihinde 4734 sayılı Kanun’un 41’inci maddesine aykırı olarak sözleşmeyi imzaladığı görülmüştür.
B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır:
Teklif bedeli teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyetinin altında olduğu gerekçesiyle teklifi değerlendirme dışı bırakılan NKS Temizlik Gıda Yem. Bil. İşl. Tur. Taş. ve Öz. Sağ. Hiz. Tic. Ltd. Şti. - Hazar Kömür Taah. Sağ Tem. Gıda. Hay. Turz Nak. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın 4.974.644,27 TL tutarındaki teklif bedelinin teklif edilmesi gereken asgari işçilik maliyeti olan 4.974.628,97 TL’nin üzerinde olduğu görüldüğünden teklifinin değerlendirmeye alınması gerektiği sonucuna varılmıştır.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Maviege Temizlik Hizmetleri İns. Kay. Gıda İnş. San. Tic. Ltd. Şti. - Medyatek Prob. Müh. Tem. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı ile NKS Temizlik Gıda Yem. Bil. İşl. Tur. Taş. ve Öz. Sağ. Hiz. Tic. Ltd. Şti. - Hazar Kömür Taah. Sağ Tem. Gıda. Hay. Turz Nak. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı’nın teklifinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
Oybirliği ile karar verildi.
